ఓనమాలు (Onamaalu)

    ఆదిత్యహృదయం-శ్లోకము-09    *********************  ప్రార్థన  ******  ' జయతు  జయతు సూర్యం-సర్వ లోకైకదీపం    హిరణ సమిత పాపద్వేష దుఃఖస్యనాశం    అరుణకిరణ గమ్యం ఆదిం  ఆదిత్యమూర్తిం    సకలభువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి."   పూర్వ రంగము   ***********   రశ్మిమంతుడు లోకరక్షణావిధానమునకై కొన్ని శక్తులను-వాటికి సహాయకారులగు మరికొన్ని బృందశక్తులను తన కిరణముల ద్వారా ప్రసరనముచేస్తూ,వాయు-వహ్ని రూపములతో తాను ప్రాణశక్తిగా ప్రకాశించుచున్నాడు.   ప్రస్తుత శ్లోకము 'మరీచిమాన్" అన్న ,  మారయతి యత్ మరీచి అంటు,సంహారము చేసే శక్తి మరీచి అని,అందులో శ్రేష్ఠుడు కనుక మరీచిమాన్ అంటూ సంహారకుడు కూడా సూరెయశక్తియే అని స్తుతిస్తున్నది.  శ్లోకము.  ******  " హరిదశ్వః సహస్రార్చిః సప్తసప్తిః మరీచిమాన్    త్మిరః ఉన్మథనః శంభుః త్వష్టా మార్తాండ-అంశుమాన్"       పరమాత్మ మార్తాండుడు.ఈ శబ్దమును రెండు విధములుగా అలంకారికులు అన్వయిస్తారు. అదితి తన గర్భములో పెరుగుతున్న పరమాత్మను స్తుతిస్తూ,ఉపవాసాది నియమన...

     ఆదిత్యహృదయం-శ్లోకము-08    *******************  ప్రార్థన  *****  "జయతు జయతు సూర్యం-సప్తలోకైదీపం   హిరణ సమిత పాప ద్వేష దుఃఖస్య నాశం   అరుణకిరనగమ్యం ఆదిం ఆదిత్యమూర్తిం   సకల భువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి."   పూర్వరంగము   *********    పరమాత్మ రశ్మిభావనతో సముద్యంతుడై సకల చరాచరములను సృష్టించి-పోషించుటకు తన నుండి వివిధ శక్తివంతములైన కిరనములను ప్రసరింపచేస్తూ,వానికి సంకేత నామములను అనుగ్రహించి,మరికొన్ని సహాయక బృంద సక్తులను వాటికి ఏర్పరచి,తాను "వాయుర్వహ్ని ప్రజారూప" గా పరిఢవిల్లుతున్నాడన్న భగవాన్ అగస్త్యుడు,   ప్రస్తుత శ్లోకములో ఏ విధముగా ,  అంతర్బహిశ్చ యత్సర్వం వ్యాప నారాయణో హరిః అన్నట్లుగా హిరణ్యగర్భుడై విరాజిల్లుతూ,అనేకానేక దివ్యశక్తులను వెదజల్లుతున్నాడన్న అనుగ్రహమును అనేకానేక సాంకేతిక నామములో సంకీర్తిస్తున్నాడు.  శ్లోకము  ******  "ఆదిత్య సవితా సూర్యః ఖగ పూషా గభస్తిమాన్   సువర్ణసదృశో భానుః హిరణ్యరేతా  దివాకరః."   ప్రస్తుత శ్లోకము స్వామి అనుగ్రహిస్తున్న శక్తుల సామర్థ్యమునకు సంకే...

       ఆదిత్యహృదయం-శ్లోకం-07     ********************  ప్రార్థన  ******  " జయతు జయతు సూర్యంసప్తలోకైకదీపం    హిరణసమిత పాప ద్వేషదుఃఖస్య నాశం    అరుణకిరణ  గమ్యం  ఆదిం ఆదిత్యమూర్తిం    సకలభువన వంద్యం   భాస్కరం  తం నమామి."   పూర్వరంగము   ************  అద్వితీయమైనపరమాత్మ "రశ్మిభావన"తో సముద్యంతుడై పునః సృష్టిని కావించి,పాలించుటకై,తన నుండి కొన్ని అద్భుతశక్తులను కిరణములగా  భూమిపైప్రసరింపచేయుచు వాటికి బ్రహ్మ-మహేశ్వర-విష్ణు-స్కంద ఇత్యాది నామములను ప్రసాదించినాడు.   ప్రస్తుత శ్లోకములో ఉద్భవించిన ఆ శక్తులకు సహాయకారులుగా మరికొన్ని శక్తిబృందములను విస్తరించినాడు.  వానికి వివిధ సార్థకనామములను-స్వభావములను ప్రకటించినారు.   ఐతిహాసికపరముగా సమన్వయ కథనమున్నప్పటికిని మనకు వాటిని కార్యనిర్వహణశక్తులుగా/ప్రాణశక్తులుగా వైజ్ఞానిక శాస్త్రము వివిధశాఖలను అప్పగిస్తుంది.   శ్లోకము   *****  " పితరో వసవ సాధ్యా యశ్వినో మరుతో మనుః    వాయుర్వహ్ని" ప్రజాప్రాణ  ఋతుక...

      ఆదిత్యహృదయం-శ్లోకం-07     ******************   ప్రార్థన   ****  " జయతు జయతు సూర్యం  సప్తలోకైకదీపం    హిరణ సమిత పాప ద్వేష దుఃఖస్యనాశం    అరుణకిరణ గమ్యం ఆదిం ఆదిత్యమూర్తిం    సకలభువన వంద్యం భాస్కరం  తం నమామి."   పూర్వరంగము   ***********  స్వామి తన రశ్ములనే కరములతో తిరోధాన స్థితి నుండి పునఃసృషిని అనుగ్రహించినవేళ ఉత్పన్నమైన దేవాసురగణములచే నమస్కరింపబడుతున్నాడు.స్వామి రశ్మిభావనయే చైతన్యమును అనేకానేక విధములుగా ప్రకటింపచేస్తున్నది.  ప్రస్తుతశ్లోకములో విస్తృతింపబడిన శక్తులు వివిధ  నామరూపములతో పరమాత్మ అనుగ్రహమును మరింత వివరిస్తున్నది.  శ్లోకము   *****  " ఏష బ్రహ్మాశ్చ విష్ణుశ్చ శివ స్కంద ప్రజాపతిః    మహేంద్రో ధనదః కాలో  యమః సోమో హ్యపాంపతిః."   ఏష అను సంబోధనము పరమాత్మ ఏకత్వమును-మహత్వమును -పోషణత్వమును సూచిస్తున్నది.   శబ్దము,  1.ధ్వని అర్థము  2.శబ్ద  అర్థము  3.గూఢ అర్థమును కలిగి ఉంటుంది.    ఏష-ఇతడే    ధ్వనినిబట...

   ఆదిత్యహృదయము-శ్లోకము06   ************************  ప్రార్థన  *****  " జయతు జయతు సూర్యం సప్తలోకైక దీపం     హిరణసమిత పాప ద్వేష దుఃఖస్యనాశం    అరుణకిరణగమ్యం ఆదిం ఆదిత్యమూర్తిం    సకలభువనవంద్యంభాస్కరం తం నమామి."          స్వామి రశ్ములు సర్వలోకములపై  సంపూర్ణముగా విస్తరించి, చైతన్యపరుస్తున్నాయన్న మహర్షి,ప్రస్తుత శ్లోకములోరశ్మిభావనను  విశదీకరిస్తున్నారు.  నిద్రయనుస్వల్పకాలికలయము,ప్రళయము అను దీర్ఘకాలిక లయములను తదుపరిజాగృతమును తేజస్విగా (మూలబీజముగా)నిర్వహించు స్వామిని ప్రస్తుతిస్తున్నాడు.    శ్లోకము   *******   " సర్వదేవాత్మకోహ్యేష  తేజస్వి రశ్మిభావనః     ఏష దేవాం సురగణాంలోకాన్ పాతిగభస్తిభిః"   స్వామి సర్వదేవతా అసురశక్తుల సమన్వితమైన లోకములను చైతన్యపరచుటకు మూలకారణమే "రశ్మి భావనము"  రశ్మిభావనము అనగా,  "లోకంబులు లోకేశుడు లోకస్థులు   తెగినతుది నలోకంబగు పెంచీకటి   అవ్వలనెవ్వండేకాకృతి ' పరమాత్మను సేవిస్తానన్నాడు బమ్మెర పోతనామాత్యుడు.   ...

     ఆదిత్య హృదయం-శ్లోకము-05   ***********************  ప్రార్థన  ******  " జయతు జయతు సూర్యం సప్త లోకైక దీపం    హిరణ సమిత పాపద్వేష దుఃఖస్య నాశం    అరుణకిరణ గమ్యం ఆదిం ఆదిత్యమూర్తిం    సకల భువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి."     పూర్వరంగము   ***********  స్తోత్ర పరిచయము-ఆత్మ స్వరూపము-అర్చనావిధానము-ఫలసిద్ధి మొదలగు విషయములను అగస్త్యమహర్షి  రామ చంద్రునకు/మనకు వివరించినారు.    ఒక సిద్ధాంతము ప్రకారము ప్రస్తుత శ్లోకమును,  "ఆదిత్యహృదయ స్తోత్ర" ప్రారంభశ్లోకముగా పరిగణిస్తారు.   నిజమునకు ప్రస్తుత శ్లోకము,"పరమాత్మకు-ప్రపంచమునకు వారథి వంటిది.దీనిని ఆలంబన శ్లోకముగా కూడా భావిస్తారు.   ఖగోళ సౌరశక్తిని భూగోళమునకు చేర్చు సహాయకారులు "కిరణములు" వాటి ప్రసక్తి ఈ శ్లోకమునుండి ప్రారంభమవుతుంది.  శ్లోకము  ******  "రశ్మిమంతం-సముద్యంతం దేవాసుర నమస్కృతం   పూజయస్య -వివశ్వంతం భాస్కరం-భువనేశ్వరం"    తన కిరణములను పూర్తిగా విస్తరింపచేసి అంతకు ముందున్న చీకట్లను దాచివేసి దేవతలచే-అసురు...

     ఆదిత్యహృదయం-శ్లోకము-04    *******************  "జయతు జయతు సూర్యం  సప్తలోకైక దీపం   హిరన సమిత పాప ద్వేష దుఃఖస్యనాశం   అరుణకిరన గమ్యం ఆదిమాదిత్య మూర్తిం   సకల భువన వంద్యం భాస్కరంతమ్నమామి."   పూర్వరంగము   ***********   పరిశ్రాంతుడై-చింతాక్రాంతుడైయున్న రామచంద్రునికి తక్షణ కర్తవ్యమును సూచించుతకై అభ్యాగతిగా వచ్చిన అగస్త్యమహాముని,  రామా ద్రష్టుం/చూడు  రామా-శృణుం-విను  రామా -జపేత్-జపించు అంటూ కార్యోన్ముఖుని చేస్తున్నాడు.   స్తోత్ర శీర్షికా సార్థకతను తెలియచేయునది ప్రస్తుత శ్లోకము.  శ్లోకము  *****  " ఆదిత్య హృదయం పుణ్యం సర్వశత్రు వినాసనం    జయావహం జపేత్ నిత్యం అక్షయం -పరమం-శివం."    అదిత్యుడు అంటే ఎవరు? 1. "వేదాహమేతం పురుషం మహాంతం   ఆదిత్య వర్ణం తమపస్తు పారే"     అని స్తుతిస్తున్నది పురుషసూక్తము.   క్రియాశీలుడైన పరమాత్మ సమస్త శమస్త నామరూపములను ప్రకటింపచేసి తాను ప్రకాశిస్తూ వానియందు ప్రవేశించి,అరుణవర్ణముతో చీకట్లనుండి (పారే) దాటించివేస్తాడో వాడే ఆదిత్యుడు...