Posts

Showing posts from January, 2026

ADITYAHRDAYAMU-13

Image
     ఆదిత్యహృదయము-13    ***************   "జయతు జయతు సూర్యం సప్తలోకైకదీపం    కిరణసమిత పాపం క్లేశ దుఃఖస్య నాశం    అరుణకిరణగమ్యం ఆదిం  ఆదిత్యరూపం    సకలభువన వంద్యం  భాస్కరం  తం నమామి."   పూర్వరంగము ********* పరమాత్మ హిరణ్యగర్భునిగా,తన తేజస్సుతో అగ్నిగర్భుడై,రవి యై తపమును కలిగిస్తూ,శిశిరమును తొలగిస్తున్నాడు.అంటే ఘర్మసర్జన కిరణములతో శబ్దస్వరూపునిగా ప్రకాశిస్తున్నాడన్న అగస్త్యుడు, ప్రస్తుత శ్లోకములో ఆ శబ్ద వైశిష్ట్యమును-జలతత్త్వమును-దక్షిణాపథ గమనమును ,విజ్ఞానప్రదాత్వమును స్పష్టముగా తెలియచేస్తున్నాడు. శ్లోకము ***** " వ్యోమనాథః తమోభేది ఋగ్యజుసామ పారగః   ఘనవృష్టిః అపాం మిత్రో వింధ్యవీధి ప్లవంగమః"  స్వామి వ్యోమ వాసియై తన రశ్ములచే చీకట్లను తొలగించువాడు.ఇది వాచికము.  స్వామి ఆత్మస్వరూపియై తన జ్ఞానముచే అజ్ఞానమును పారద్రోలువాడు.  స్వామి త్రయీమూర్తిం వేదం అన్న ఆర్యోక్తిని నిజముచేస్తూ ,సుప్రభాత సమయమున  ఋగ్వేదముగాను-మద్యాహ్న సమయమున యజుర్వేదముగాను -అస్తమాన సమయముబ సామవేదముగాను,మూడువేదములచే సంస్తుతింపబడ...

ADITYAHRDAYAMU-12

Image
  ఆదిత్యహృదయము-12   *****************   జయతు జయతు సూర్యం సప్తలోకైకదీపం   కిరణసమిత పాపం క్లేశదుఃఖస్య నాశం   అరుణకరుణగమ్యం ఆదిం  ఆదిత్యరూపం   సకల భువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి.    పూర్వ రంగము *********** పరమాత్మ హరిత గుర్రములను-రథమును-సప్తశబ్ద ప్రాభవమును తెలియచేసిన అగస్త్యమహాముని,  పరోక్షముగా మనకు-ప్రత్యక్షముగా రామచంద్రునికి,ప్రస్తుత శ్లోకములో ద్వంద్వ విభాగములను-శాశ్వతత్త్వమును వివరిస్తూ,స్వామి ఏ విధముగా తన ప్రచండత్వమును-ప్రసన్నత్వమును అనుగ్రహిస్తూ,లోకరక్షణము గావిస్తున్నాడో వివరిస్తున్నారు. ఋగ్వేదము-వాల్మీకి రామాయణము-ఆదిత్యహృదయము పరమాత్మ ప్రాభవమును మానవులకు అర్థమయ్యే విధముగా సులభతరము చేసి ,చైతన్యవంతము చేస్తున్నది. శ్లోకము ****** " హిరణ్యగర్భః శిశిరః తపనో భాస్కరో రవిః   అగ్నిగర్భో దితేపుత్రః శంఖః శిశిరనాశనః"        ఋగ్వేడము స్తుతించినట్లు పరమాత్మ, 1హిరణ్యగర్భుడు-అగ్నిగర్భుడు. ************************  హితము-రమణీయము హిరణ్యము.ఇక్కడ హిరణ్యగర్భపదమును అంతః-బహిశ్చ యత్ సర్వం కింద భావిస్తే, " హిరణ్యగర్భః సమవర్తతాగ్రే భూ...

ADITYAHRDAYAMU-11

Image
    ఆదిత్యహృదయము-11   *****************   జయతు జయతు సూర్యం సప్తలోకైకదీపం   కిరణసమిత పాపం క్లేశదుఃఖస్య నాశం   అరుణకరుణగమ్యం ఆదిం  ఆదిత్యరూపం   సకల భువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి.    పూర్వ రంగము *********** రశ్మిమంతుడు లోకరక్షణావిధానమునకై కొన్ని శక్తులను-వాటికి సహాయకారులగు మరికొన్ని బృందశక్తులను తన కిరణముల ద్వారా ప్రసరణముచేస్తూ,వాయు-వహ్ని రూపములతో తాను ప్రాణశక్తిగా ప్రకాశించుచున్నాడు. ప్రస్తుత శ్లోకము 'మరీచిమాన్" అన్న , మారయతి యత్ మరీచి అంటు,సంహారము చేసే శక్తి మరీచి అని,అందులో శ్రేష్ఠుడు కనుక మరీచిమాన్ అంటూ సంహారకుడు కూడా సూర్య శక్తియే అని స్తుతిస్తున్నది. శ్లోకము. ****** " హరిదశ్వః సహస్రార్చిః సప్తసప్తిః మరీచిమాన్  తిమిరో ఉన్మథనః శంభుః త్వష్టా మార్తాండ-అంశుమాన్" పరమాత్మ మార్తాండుడు.ఈ శబ్దమును రెండు విధములుగా అలంకారికులు అన్వయిస్తారు. అదితి తన గర్భములో పెరుగుతున్న పరమాత్మను స్తుతిస్తూ,ఉపవాసాది నియమనిష్ఠల వలన,నీరసమైన వేళ,కశ్యపుడు ఆమెను నీ ఉపవాసములతో పిండమును చంపేస్తావా అనగానే పిండము నేలజారినదని,(అచేతనమైనదని) దానికి సమాధానముగా అదితి తన శి...

ADITYAHRDAYAMU-10

Image
     ఆదిత్యహృదయము-10    ****************  "జయతు జయతు సూర్యం సప్తలోకైకదీపం   కిరణసమిత పాపం క్లేశదుఃఖస్య నాశం   అరుణకరుణగమ్యం ఆదిం  ఆదిత్యరూపం   సకల భువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి.      పూర్వరంగము ********* పరమాత్మ రశ్మిభావనతో సముద్యంతుడై సకల చరాచరములను సృష్టించి-పోషించుటకు తన నుండి వివిధ శక్తివంతములైన కిరణములను ప్రసరింపచేస్తూ,వానికి సంకేత నామములను అనుగ్రహించి,మరికొన్ని సహాయక బృంద శక్తులను వాటికి ఏర్పరచి,తాను "వాయుర్వహ్ని ప్రజారూప" గా పరిఢవిల్లుతున్నాడన్న అగస్త్యుడు, ప్రస్తుత శ్లోకములో ఏ విధముగా , "అంతర్బహిశ్చ యత్సర్వం వ్యాప నారాయణో హరిః" అన్నట్లుగా హిరణ్యగర్భుడై విరాజిల్లుతూ,అనేకానేక దివ్యశక్తులను వెదజల్లుతున్నాడన్న అనుగ్రహమును అనేకానేక సాంకేతిక నామములో సంకీర్తిస్తున్నాడు. శ్లోకము ****** "ఆదిత్య సవితా సూర్యః ఖగ పూషా గభస్తిమాన్ సువర్ణసదృశో భానుః హిరణ్యరేతా దివాకరః." ప్రస్తుత శ్లోకము స్వామి అనుగ్రహిస్తున్న శక్తుల సామర్థ్యమునకు సంకేత నామములే. పరమాత్మ, 1.ఆదిత్యుడు 2.సవిత్రుడు 3.సూర్యుడు 4.ఖగుడు 5.పూషుడు 6.గభస్త్మానుడు 7.సువర్ణసదృ...

ADITYAHRDAYAMU-09

Image
  ఆదిత్యహృ%దయము-09 ******* "జయతు జయతు సూర్యం సప్తలోకైకదీపం కిరణసమిత పాపం క్లేశదుఃఖస్య నాశం అరుణకరుణగమ్యం ఆదిం ఆదిత్యరూపం సకల భువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి. పూర్వరంగము ************ అద్వితీయమైనపరమాత్మ "రశ్మిభావన"తో సముద్యంతుడై పునః సృష్టిని కావించి,పాలించుటకై,తన నుండి కొన్ని అద్భుతశక్తులను కిరణములగా భూమిపైప్రసరింపచేయుచు వాటికి బ్రహ్మ-మహేశ్వర-విష్ణు-స్కంద ఇత్యాది నామములను ప్రసాదించినాడు. ప్రస్తుత శ్లోకములో ఉద్భవించిన ఆ శక్తులకు సహాయకారులుగా మరికొన్ని శక్తిబృందములను విస్తరించినాడు. వానికి వివిధ సార్థకనామములను-స్వభావములను ప్రకటించినారు. ఐతిహాసికపరముగా సమన్వయ కథనమున్నప్పటికిని మనకు వాటిని కార్యనిర్వహణశక్తులుగా/ప్రాణశక్తులుగా వైజ్ఞానిక శాస్త్రము వివిధశాఖలను అప్పగిస్తుంది. శ్లోకము ***** " పితరో వసవ సాధ్యా యశ్వినో మరుతో మనుః వాయుర్వహ్ని"ప్రజాప్రాణ ఋతుకర్తా ప్రభాకరః" ముఖ్యపదము"-వాయుర్వహ్ని ప్రజాప్రాణా" ప్రజలప్రాణశక్తులు-అగ్ని/చైతన్యము-వాయువు గాలి. పరమాత్మ అన్ని ఉపాధులలో అగ్నిస్వరూపముగా దాగి-దానిని ఉచ్చ్వాస-నిశ్వాసములను వాయు ప్రక్రియ ద్వారా ...

ADITYAHRDAYAMU-08

Image
  ఆదిత్యహృ%దయము-08 ***************** "జయతు జయతు సూర్యం సప్తలోకైకదీపం కిరణసమిత పాపం క్లేశదుఃఖస్య నాశం అరుణకరుణగమ్యం ఆదిం ఆదిత్యరూపం సకల భువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి. పూర్వరంగము ********* పరమాత్మ రశ్మిభావనతో సముద్యంతుడై సకల చరాచరములను సృష్టించి-పోషించుటకు తన నుండి వివిధ శక్తివంతములైన కిరనములను ప్రసరింపచేస్తూ,వానికి సంకేత నామములను అనుగ్రహించి,మరికొన్ని సహాయక బృంద శక్తులను వాటికి ఏర్పరచి,తాను "వాయుర్వహ్ని ప్రజారూప" గా పరిఢవిల్లుతున్నాడన్న భగవాన్ అగస్త్యుడు, ప్రస్తుత శ్లోకములో ఏ విధముగా , అంతర్బహిశ్చ యత్సర్వం వ్యాప్త నారాయణో హరిః అన్నట్లుగా హిరణ్యగర్భుడై విరాజిల్లుతూ,అనేకానేక దివ్యశక్తులను వెదజల్లుతున్నాడన్న అనుగ్రహమును అనేకానేక సాంకేతిక నామములో సంకీర్తిస్తున్నాడు. శ్లోకము ****** "ఆదిత్య సవితా సూర్యః ఖగ పూషా గభస్తిమాన్ సువర్ణసదృశో భానుః హిరణ్యరేతా దివాకరః." ప్రస్తుత శ్లోకము స్వామి అనుగ్రహిస్తున్న శక్తుల సామర్థ్యమునకు సంకేత నామములే. పరమాత్మ, 1.ఆదిత్యుడు 2.సవిత్రుడు 3.సూర్యుడు 4.ఖగుడు 5.పూషుడు 6.గభస్తుడు 7.సువర్ణసదృశుడు 8భానుడు 9.హిరణ్యరేతస్కుడు 10.దివాకరు...

ADITYAHRDAYAMU-07

Image
  ఆదిత్యహృదయం-శ్లోకం-07 ****************** ప్రార్థన **** " జయతు జయతు సూర్యం సప్తలోకైకదీపం హిరణ సమిత పాప ద్వేష దుఃఖస్యనాశం అరుణకిరణ గమ్యం ఆదిం ఆదిత్యమూర్తిం సకలభువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి." పూర్వరంగము *********** స్వామి తన రశ్ములనే కరములతో తిరోధాన స్థితి నుండి పునఃసృషిని అనుగ్రహించినవేళ ఉత్పన్నమైన దేవాసురగణములచే నమస్కరింపబడుతున్నాడు.స్వామి రశ్మిభావనయే చైతన్యమును అనేకానేక విధములుగా ప్రకటింపచేస్తున్నది. ప్రస్తుతశ్లోకములో విస్తృతింపబడిన శక్తులు వివిధ నామరూపములతో పరమాత్మ అనుగ్రహమును మరింత వివరిస్తున్నది. శ్లోకము ***** " ఏష బ్రహ్మాశ్చ విష్ణుశ్చ శివ స్కంద ప్రజాపతిః మహేంద్రో ధనదః కాలో యమః సోమో హ్యపాంపతిః." ఏష అను సంబోధనము పరమాత్మ ఏకత్వమును-మహత్వమును -పోషణత్వమును సూచిస్తున్నది. శబ్దము, 1.ధ్వని అర్థము 2.శబ్ద అర్థము 3.గూఢ అర్థమును కలిగి ఉంటుంది. ఏష-ఇతడే ధ్వనినిబట్టి, మంచిచెడులను-తెలియచేస్తుంది. శబ్దమును బట్టి గౌరవమును సూచిస్తుంది. గూఢార్థమును గ్రహించగలిగితే, " యతోవా ఇమానిభూతాని-జాయతే' ఎవని వలను జగములు సృష్టించబడి-సంరక్షించబడి-లయముచేయబడుతున్నాయో,ఏవనియందు దాచబడుతున...

ADITYAHRDAYAMU-06

Image
  ఆదిత్యహృదయము-06 **************** "జయతు జయతు సూర్యం సప్తలోకైకదీపం కిరణసమిత పాపం క్లేశదుఃఖస్య నాశం అరుణకరుణగమ్యం ఆదిం ఆదిత్యరూపం సకల భువన వంద్యం భాస్కరం తం నమామి. స్వామి రశ్ములు సర్వలోకములపై సంపూర్ణముగా విస్తరించి, చైతన్యపరుస్తున్నాయన్న మహర్షి,ప్రస్తుత శ్లోకములో"రశ్మిభావనను" విశదీకరిస్తున్నారు. నిద్రయను స్వల్పకాలిక లయము,ప్రళయము అను దీర్ఘకాలిక లయములను తదుపరిజాగృతమును తేజస్విగా (మూలబీజముగా)నిర్వహించు స్వామిని ప్రస్తుతిస్తున్నాడు. శ్లోకము ******* " సర్వదేవాత్మకోహ్యేష తేజస్వి రశ్మిభావనః ఏష దేవాం సురగణాంలోకాన్ పాతి గభస్తిభిః" సర్వదేవతా అసురశక్తుల సమన్వితమైన లోకములను చైతన్యపరచుటకు మూలకారణమే "రశ్మి భావనము" రశ్మిభావనము అనగా, "లోకంబులు లోకేశుడు లోకస్థులు తెగినతుది నలోకంబగు పెంచీకటి అవ్వలనెవ్వండేకాకృతి ' పరమాత్మను సేవిస్తానన్నాడు బమ్మెర పోతనామాత్యుడు. " న ఉదయితి-నాస్తమేతి: స్వల్పకాలిక లయ (రేయిం-పగలు)దేశ.కాలగమనములో ఆదిత్యునకు ఉదయాస్తమానములుండవు. కాని దీర్ఘకాలికలయమునందు లోకములు-లోకస్థులు కానరావు.అవి అసలున్నవోలేవో కూడా తెలియదు...